Džemat Lukavice, kojem pored tog sela pripadaju i zaseoci Budim i Kalenderi, nalazi se zapadno od Sanskog Mosta, udaljen 18kilometra od Sanskog Mosta i 4 kilometara od regionalnog puta Sanski Most-Bosanska Krupa. Ovo je jedan manji džemat koji ima 70 domaćinstava.
Džemat ima džamiju koja je prvi put sagrađena 1918. godine, do kada su Lukavice bile u zajedničkom džematu sa Podvidačom i Modrom. Tokom agresije na Republiku Bosnu i Hercegovinu džamijusu srušili pripadnici Vojske Republike Srpske 1992. godine.
Nakon oslobođenja 1995. godine i povratka prvih džematlija u raseljene Lukavice, otpočeo je proces obnove i izgradnje njihove džamije. Vrijedni Lukavičani su podigli svoj porušeni džemat iz temelja.
Zahvaljujući, u najvećoj mjeri, vrijednim džematlijama, koji su dali nesebičan doprinos u vidu dobrovoljnog rada i vlastitih priloga, džamija je iznova izgrađena.
„Šehidska džamija“ je svečeno otvorena 02.08.2003. godine. Velika čast da otvori džamiju je pripala uzornom džematliji Ibrahimu (Omera) Kalenderu.
Veliki doprinos za uspješno organiziranje džemata Lukavice pripadaju svim njegovim imamima, mutevelijama, blagajnicima i džematlijama.
Stalnu imamsku službu u ovom džematu su obavljali sljedeći imami: Ramadan ef. Musić, Ibrahim ef. Brkić, Džemal ef. Huskić, Muharem ef. Ðedović, Adil ef. Solo, Tadžudin ef. Muhtari, Nevres ef. Softić, Benjamin ef. Hodžić, Almir ef. Hasanbegović, hfz. Irhan ef. Čehajić i Jahja ef. Buljina(aktuelni imam).
Vrijedno je spomenuti da je 28.07.2025. godine tadašnji imam i muallim u džematu Lukavice, Irhan ef. Čehajić, pred komisijom Rijaseta Islamske zajednice Bosne i Hercegovine za hifz uspješno proučio posljednje ajete napamet i tako stekao zvanje hafiza Kur'ana Časnog.
Među istaknutije alime koji su djelovali u ovom džematu može se ubrojiti Ramadan ef. Musić, rođen 1882. godine, koji je, uz imamsku službu, bio i matičar. U njegovo vrijeme džematu Lukavice pripadali su i današnji džemati Budimlić Japra, Hadrovci, Halilovići, Podvidača, Modra i Slatina. Ramadan ef. je bio dobar poznavalac arapskog, perzijskog i turskog jezika. Koliko je ovaj imam bio poznat najbolje govori činjenica da ga se njegove džematlije i danas sjećaju te rado o njemu pričaju. Umro je 1960. godine u Sanskom Mostu gdje je i pokopan.
Vakufska imovina džemata Lukavice obuhvata džamiju pokrivenu četverovodnim krovom, dimenzija 12×12 m, i imamsku kuću, dimenzija 9×8 m, koja se nalazi uz samu džamiju. Pored džamije i imamske kuće se nalazi mezarje. Sve spomenuto prostire se na parceli od 3.5 dunuma.
Vakufsku imovinu džemata Lukavice, pored džamije, čini 30 dunuma zemljišta, koje je Fatime Pašagić uvakufila za džematsko mezarje.
U džematu Lukavice se kontinuirano realiziraju infrastrukturni projekti.
U džamiji se klanjaju svi dnevni namazi džuma, teravija i bajrami. Mektebska nastava se izvodi dva puta sedmično, subotom i nedjeljom, po dva nastavna sata sata.
Pored redovnih aktivnosti, pored namaza koji se obavljaju zajednički, pored učenja i slušanja Kur'ana tj. učenja mukabele, nešto što je za pohvalu jesu zajednički iftari te programi za mubarek noći.
U džematu Lukavice, u zaseoku Budim,tradicionalno se obilježava prigodni vjerski program, koji podsjeća na jedan od najstrašnjih zločina počinjenih na području općine Sanski Most u periodu od 1992. do 1995. godine. Tada su stradali članovi porodice Alibegović, koji su 01.08.1992. godine na prevaru odvedeni do potoka Hatiraj, gdje su na brutalan način ubijeni i ostavljeni. Nakon završetka rata svi ubijeni su ekshumirani i dostojanstveno ukopani u haremu lukavičke džamije. U znak sjećanja na ove nevine žrtve u Budimu je podignuta spomen česma i fontana.(Medžlis Islamske zajednice Sanski Most).
Odlika ovih čestitih i vrijednih džematlija jeste spremnost na žrtvu u ime Boga, što najbolje pokazuju aktivnosti prilikom izgradnji džamija. Džematlije su veoma dobri domaćini i velike patriote, koji vole svoju vjeru i spremni su na veliki žrtvu i rad za dobrobit Islamske zajednice.
